6 Sai Lầm Phổ Biến Khi Mới Bắt Đầu Làm Ecommerce: Và Cách Tránh Ngay Từ Tuần Đầu
Mọi người đều mắc sai lầm khi mới vào ngành. Vấn đề không phải là tránh tất cả sai lầm, mà là tránh những sai lầm khi làm ecommerce tốn thời gian và làm chậm sự nghiệp của bạn nhất. Bài viết này tổng hợp 6 sai lầm phổ biến nhất mà người mới mắc phải, được rút ra từ kinh nghiệm tuyển dụng và đào tạo nhiều bạn junior tại các công ty ecommerce ở Hà Nội.
Nếu bạn đọc và áp dụng được cả 6 điểm này trong 30 ngày đầu tiên đi làm, bạn đã đi trước phần lớn đồng nghiệp cùng cấp ít nhất 6 tháng. Đây là những sai lầm khi làm ecommerce mà cấp quản lý nhìn thấy ngay nhưng ít khi nói thẳng cho người mới.
Sai Lầm 1: Hiểu Sai Hoặc Bỏ Qua KPI
Người mới rất hay mắc lỗi này. Bạn được giao một KPI như ROAS, CTR, hay tỷ lệ chuyển đổi, nhưng bạn không thực sự hiểu chỉ số đó nghĩa là gì, được tính ra sao, và quan trọng đến mức nào. Kết quả là bạn làm việc cả tuần, báo cáo những con số đẹp, nhưng sếp nhìn vào và biết ngay bạn không hiểu mình đang làm gì.
Cách tránh: tuần đầu tiên, hãy hỏi rõ từng KPI. Yêu cầu sếp giải thích công thức và benchmark của ngành. Tự làm một bảng tóm tắt: KPI này là gì, mức nào là tốt, mức nào là xấu, và tôi có thể tác động vào yếu tố nào để cải thiện. Bảng này nên có chiều dài một trang. Nếu bạn không thể viết nó ra trên một trang, bạn chưa hiểu KPI của mình.
Sai Lầm 2: Chạy Ads Thiếu Strategy
Đây là sai lầm gây tốn tiền nhất. Người mới hay mở Ads Manager, set up một campaign theo cảm giác, chọn audience tùy hứng, và bấm publish. Sau 3 ngày, ngân sách hết, không có đơn hàng, và bạn không biết tại sao.
Vấn đề không phải bạn không biết bấm nút. Vấn đề là bạn chạy ads không có giả thuyết. Một campaign tốt luôn bắt đầu từ một câu hỏi cụ thể: tôi đang test cái gì, audience nào, creative nào, offer nào, và tôi mong kết quả ra sao. Nếu không trả lời được những câu này trước khi bấm publish, bạn đang đốt tiền chứ không phải chạy ads.
Cách tránh: trước mỗi campaign, viết một brief ngắn 5 dòng. Mục tiêu là gì, giả thuyết là gì, sẽ test biến số nào, ngân sách bao nhiêu, dừng lại khi nào. Quy tắc đơn giản này sẽ giúp bạn học từ mỗi đồng tiền chi ra.
Sai Lầm 3: Copy Đối Thủ Mà Không Hiểu Vì Sao
Người mới thường nhìn vào quảng cáo của đối thủ rồi copy y nguyên: hook giống, visual giống, CTA giống. Cách này sai vì bạn đang sao chép phần nổi của tảng băng. Phần chìm là dữ liệu, audience, sản phẩm, brand equity và pricing strategy của họ. Bạn không thể copy được những thứ đó.
Cách tránh: khi nhìn vào quảng cáo đối thủ, hãy hỏi tại sao chứ không phải cái gì. Tại sao họ chọn hook đó? Họ đang nói chuyện với ai? Pain point họ đang chạm vào là gì? Sau đó tự build lại với insight tương tự nhưng sản phẩm và brand của bạn. Đây mới là cách học từ đối thủ một cách bền vững.
Sai Lầm 4: Bỏ Qua Customer Service Và Reviews
Nhiều người nghĩ làm ecommerce là chạy ads và viết content. Họ bỏ qua một mặt quan trọng: chăm sóc khách hàng và quản lý đánh giá. Sai lầm này dễ thấy nhất ở những bạn làm marketing thuần và không bao giờ đọc tin nhắn khách hỏi trên Shopee hay TikTok Shop.
Sự thật là customer service và reviews là nguồn insight giá trị nhất trong ecommerce. Mỗi câu hỏi của khách là một dấu hiệu cho thấy creative hoặc trang sản phẩm chưa rõ. Mỗi review tiêu cực là một cơ hội cải thiện. Mỗi review tích cực là material để dùng cho content tiếp theo.
Cách tránh: trong tháng đầu tiên, dành 30 phút mỗi ngày đọc tin nhắn khách hàng và review sản phẩm. Bạn sẽ học được nhiều hơn cả tuần ngồi đọc case study.
Sai Lầm 5: Không Document Quy Trình Mình Đang Làm
Đây là sai lầm khi làm ecommerce mà cấp quản lý ghét nhất. Người mới làm việc xong là làm tiếp việc khác, không bao giờ document lại quy trình. Hậu quả: tháng sau quên cách làm, đồng nghiệp không thể support, sếp không thể đánh giá, và khi bạn nghỉ việc, không ai có thể tiếp tục.
Document không cần phải đẹp. Nó chỉ cần là một file Google Doc hoặc Notion ghi rõ: bước 1 làm gì, bước 2 làm gì, công cụ nào dùng, lỗi nào hay gặp, và liên hệ ai khi cần help. File này có giá trị tích lũy theo thời gian. Sau 6 tháng, bạn sẽ có một thư viện quy trình của riêng mình.
Cách tránh: mỗi khi học một quy trình mới, hãy dành 15 phút sau đó viết lại. Coi đó là phần bắt buộc của task chứ không phải việc thêm.
Sai Lầm 6: Tự Coi Mình Là Marketer Hoặc Operator Đơn Lẻ
Ecommerce là môn thể thao đồng đội. Marketing không thể work nếu operations không kịp đóng đơn. Operations không thể work nếu finance không có ngân sách. Finance không thể work nếu marketing không tạo ra doanh thu. Nhưng người mới thường nhìn việc của mình như một silo.
Sai lầm này thể hiện qua việc bạn không biết tỷ lệ trả hàng đang là bao nhiêu, không biết kho còn sản phẩm gì, không biết đối tác đang nợ tiền hay đã thanh toán. Khi bạn không nắm bức tranh tổng thể, mọi quyết định bạn đưa ra đều là bộ phận.
Cách tránh: tuần đầu tiên, dành thời gian gặp đại diện mỗi phòng ban khác. Hỏi họ làm gì, KPI của họ là gì, và họ cần gì từ phòng của bạn. Bữa cà phê 30 phút này có giá trị hơn cả tháng ngồi học một mình.
Tổng Kết: Làm Sao Để Học Nhanh Nhất Trong 90 Ngày Đầu
Tránh được 6 sai lầm trên không có nghĩa bạn sẽ thành senior trong 6 tháng. Nhưng nó có nghĩa bạn không lãng phí thời gian vào những bài học mà thế hệ trước đã học hộ bạn. Tốc độ phát triển trong ecommerce phụ thuộc vào việc bạn lặp lại bao nhiêu chu kỳ học, làm, đo, sửa.
Mỗi sai lầm trong danh sách trên đều có thể tránh được nếu bạn chủ động hỏi, document và xây quan hệ với đồng nghiệp. Đây là kỹ năng mềm nhưng có tác động cứng lên sự nghiệp của bạn.
Nếu bạn muốn vào một môi trường ecommerce nơi văn hóa khuyến khích người mới hỏi, sai và học nhanh, hãy xem các vị trí đang mở tại trang Careers của Ultimate Sup. Bạn cũng có thể tìm hiểu thêm về văn hóa làm việc tại Ultimate Sup để biết liệu nơi này có phù hợp với phong cách phát triển của bạn không.
Sai lầm là một phần của quá trình. Nhưng những sai lầm tốn nhiều thời gian nhất luôn là những sai lầm có thể đọc trước. Hãy đọc, ghi nhớ, và tránh.